Od 17 do 30 września 2026 roku nad wybranymi powiatami województwa łódzkiego będą latać samoloty zrzucające szczepionki przeciwko wściekliźnie dla dzikich lisów. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega: „Nie dotykaj kapsułki i nie dopuszczaj do niej zwierząt!”. Wyjaśniamy, gdzie odbędzie się akcja, jak wygląda przynęta i dlaczego kontakt z nią może być niebezpieczny zarówno dla człowieka, jak i dla samej skuteczności szczepień.
Gdzie i kiedy odbędzie się akcja szczepienia lisów w Łódzkiem
Jesienna akcja doustnego szczepienia lisów wolno żyjących przeciwko wściekliźnie obejmie w tym roku powiaty: opoczyński, rawski, tomaszowski, skierniewicki, łowicki, łęczycki (z wyłączeniem gminy Świnice Warckie), kutnowski oraz gminę Głowno w powiecie zgierskim. Szczepionki będą zrzucane z samolotów wyłącznie na tereny niezabudowane – lasy, pola, łąki i nieużytki – z pominięciem zabudowań, dróg i akwenów wodnych.
To element ogólnopolskiej, jesiennej kampanii, która we wrześniu 2026 roku obejmuje łącznie dziewięć województw. W Łódzkiem i świętokrzyskiem przynęty są wykładane najpóźniej, bo dopiero od 17 do 30 września, podczas gdy w innych regionach kraju akcja ruszyła już na początku miesiąca.
Jak wygląda szczepionka i jak działa na lisy
Przynęta ma postać niewielkiej, brązowo-zielonej kostki o wymiarach ok. 4,5 x 4,5 x 1 cm, wykonanej z masy mięsno-rybnej o intensywnym zapachu, który ma zwabić lisa. W środku znajduje się plastikowy blister z płynną szczepionką (barwa od pomarańczowej do czerwonofioletowej). Gdy lis przegryzie przynętę, zawartość blistra styka się ze śluzówką jamy ustnej zwierzęcia, pobudzając jego układ odpornościowy do wytworzenia odporności na wirusa wścieklizny. Preparat działa uodparniająco wyłącznie u lisów i jenotów – nie jest szczepionką dla psów, kotów ani innych zwierząt domowych.
Dlaczego nie wolno dotykać ani przenosić przynęty
Apel „nie dotykaj kapsułki” ma dwa uzasadnienia.
Po pierwsze, ludzki zapach pozostawiony na przynęcie skutecznie zniechęca lisa do jej podjęcia. Jeśli szczepionka zostanie dotknięta lub przeniesiona w inne miejsce, prawdopodobnie nie trafi już do zwierzęcia, dla którego była przeznaczona, co obniża skuteczność całej akcji.
Po drugie, bezpośredni kontakt z płynną zawartością blistra może być szkodliwy dla człowieka i zwierząt domowych. Dlatego służby weterynaryjne i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa apelują, by znalezionych przynęt nie podnosić, nie rozrywać ani nie sprawdzać ich zawartości, tylko pozostawić je dokładnie w miejscu znalezienia.
Co zrobić w razie kontaktu ze szczepionką
Jeśli szczepionkę dotknie lub zje zwierzę domowe – należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii i obserwować zwierzę pod kątem niepokojących objawów.
Jeśli dojdzie do kontaktu skóry człowieka z płynną zawartością kapsuły – miejsce trzeba natychmiast dokładnie umyć wodą z mydłem, zdezynfekować i zgłosić się do lekarza.
Jeśli przynęta zostanie znaleziona na własnej posesji lub na drodze – nie należy jej dotykać ani przenosić, tylko zgłosić ten fakt do właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii.
Warto też porozmawiać z dziećmi i uprzedzić je, że napotkanych w lesie „kostek” czy „batoników” nie wolno podnosić ani brać do rąk.
