Dzisiejszej nocy wielu Polaków nie spało. Pod siedzibą Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie trwała manifestacja, a prezydent Karol Nawrocki przerwał podróż do Senegalu i pojawił się w gmachu TK. W tej atmosferze kard. Konrad Krajewski, metropolita łódzki, zaapelował o modlitwę za Polskę i rządzących oraz o wyrzeczenia i post.
Apel kard. Krajewskiego: modlitwa, post i wyrzeczenia
Kardynał prosi, by modlić się o mądrość i rozsądek dla rządzących, żeby budowali pokój, a nie rozłam:
„Bardzo was proszę, abyście też modlili się za naszą Ojczyznę, za rządzących. O mądrość, o rozsądek, by wprowadzali pokój, a nie rozłam. Tak bardzo potrzebny każdemu z nas.
Może trzeba podjąć jakieś wyrzeczenia, może post. W związku z tym, co się dzieje w naszym kraju, w naszej kochanej Ojczyźnie.
Na ten trud bycia odpowiedzialnym za los drugiego człowieka, szczególnie tym, którym Pan Bóg dał łaskę przewodniczenia narodowi, Ojczyźnie z serca błogosławię!”
– kard. Konrad Krajewski
Apel nie wskazuje żadnej ze stron sporu. Jest skierowany do wszystkich wiernych i do osób sprawujących władzę. Krajewski od marca 2026 r. jest metropolitą łódzkim, wcześniej przez lata był papieskim jałmużnikiem.
Co wydarzyło się pod Trybunałem Konstytucyjnym w piątek 30 października?
Około godz. 18 na stronie TK pojawiła się informacja o zarządzeniu przerwy w czynnościach prezesa Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Osobą kierującą Trybunałem została sędzia Anna Korwin-Piotrowska, jako mająca najdłuższy staż sędziowski. Jako podstawę wskazano art. 130 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Wśród powodów podano m.in. blokowanie Zgromadzenia Ogólnego z udziałem wszystkich sędziów wybranych przez Sejm oraz sprzeczne z prawem wyznaczanie składów orzekających.
Prokurator generalny Waldemar Żurek przekazał do TK pięć wniosków o uchylenie immunitetów Święczkowskiego i Sochańskiego, wraz z 50 tomami akt. Pod gmach przyjechała policja, a policja poinformowała o zatrzymaniu trzech osób, które przeskoczyły przez ogrodzenie na teren Trybunału. Według komunikatu policji jej działania ograniczały się do terenu zewnętrznego, a funkcjonariusze nie wchodzili do budynku.
Noc pod TK: prezydent Nawrocki w gmachu Trybunału
Prezydent spotkał się w Pałacu Prezydenckim z pierwszym prezesem Sądu Najwyższego Zbigniewem Kapińskim, a do gmachu TK wszedł przed godz. 1 w nocy. Doszło do przepychanek z udziałem funkcjonariuszy SOP, policji i sędziów. Przed godz. 5 prezydent opuścił budynek, a szef jego gabinetu Paweł Szefernaker odczytał oświadczenie. W ocenie prezydenta doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego i siłowego przejęcia organu państwa. Nawrocki zwołał też pilne konsultacje sił parlamentarnych, zaplanowane jeszcze na sobotę.
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek ocenił nad ranem, że sytuacja się stabilizuje, bo policja i prokuratura nie doprowadziły do eskalacji. Rano pod TK było już wyraźnie spokojniej, z mniejszą liczbą protestujących i funkcjonariuszy.
Spór o legalność: dwie sprzeczne oceny
Obóz rządzący przedstawia działania jako przywracanie praworządności. Premier Donald Tusk napisał, że po latach bezprawia potrzebne jest zdecydowane działanie i że innej drogi nie ma. Szef Kancelarii Premiera Jan Grabiec przekonywał, że to blokowanie ślubowania sędziów naruszało konstytucję. Powołuje się też na opinię Komisji Weneckiej z października, według której wymóg ślubowania „wobec prezydenta” nie może blokować wykonania uchwały Sejmu.
Druga strona mówi o zamachu stanu. Profil TK na platformie X opublikował oświadczenie, że prezesem nadal jest Święczkowski, a Anna Korwin-Piotrowska nie jest sędzią Trybunału. Jarosław Kaczyński ostrzegł, że Polska staje się państwem policyjnym. Podobnie wypowiadali się m.in. Mateusz Morawiecki i Zbigniew Ziobro.
Prawnicy też są podzieleni. Prof. Jacek Zaleśny kwestionuje podstawę prawną odsunięcia prezesa, były prezes TK Jerzy Stępień widzi formalne podstawy, choć prosi o analizę, a prof. Marcin Matczak, krytyczny wobec Święczkowskiego, uważa, że takich podstaw nie ma.
Kościół wzywa do modlitwy i pokoju
Kard. Krajewski nie jest jedynym hierarchą, który zabrał głos. Abp Adrian Galbas, metropolita warszawski, poprosił wiernych o modlitwę w intencji Ojczyzny, o pokój społeczny oraz o roztropność i pokorę dla rządzących. Bp Józef Mazur zaapelował do wszystkich ludzi dobrej woli, niezależnie od przekonań, o wspólną troskę o kraj. Przed Trybunałem odbyła się też modlitwa różańcowa, transmitowana przez Radio Maryja i TV Trwam.
Co dalej z Trybunałem Konstytucyjnym?
W sobotę mają odbyć się konsultacje prezydenta z siłami parlamentarnymi. Na 3 listopada Zgromadzenie Ogólne sędziów TK ma zwołać Anna Korwin-Piotrowska, a jednym z tematów ma być budżet Trybunału. Przerwa w czynnościach Święczkowskiego i Sochańskiego potrwa 30 dni. Potem o ich losie ma zdecydować sąd dyscyplinarny, a Święczkowski zapewne zbojkotuje i uzna za nielegalne zgromadzenie zwołane przez Korwin-Piotrowską. Sam Święczkowski zapowiedział, że będzie próbował dostać się do Trybunału.
Apel kard. Krajewskiego przypomina, że poza sporem prawnym i politycznym jest także troska o to, by różnice nie zamieniły się w trwały rozłam.
