Polska stoi przed największą od dekad inwestycją w transport podziemny. Rząd chce przeznaczyć 10 miliardów euro na budowę metra w wielu miastach jednocześnie. To może być szansa nie tylko dla Krakowa, ale też dla Łodzi, gdzie budowa tunelu kolejowego utknęła w martwym punkcie.
Kraków czeka, Łódź grzęźnie
Kraków jest największym miastem w Europie bez metra. Łódź z kolei od lat próbuje wybudować tunel średnicowy, który miał dać mieszkańcom namiastkę szybkiej kolei miejskiej. Obie inwestycje łączy jeden problem – brakuje pieniędzy i sprawnych procedur.
W Łodzi tarcza wiertnicza „Katarzyna” stoi od września 2024 roku, kiedy zawaliła się ściana jednej z kamienic nad placem budowy. PKP Polskie Linie Kolejowe rozważają teraz zastąpienie jej metodą górniczą, czyli drążeniem tunelu mniejszym sprzętem. Koniec prac szacuje się na 2029 rok, choć pierwotnie miały zakończyć się już w 2022 roku.
Rząd obiecuje 10 miliardów euro
26 lutego 2026 roku w Sejmie zebrał się Parlamentarny Zespół ds. budowy metra w Krakowie. Przy jednym stole usiedli prezydent Krakowa Aleksander Miszalski, posłowie oraz przedstawiciele kilku ministerstw.
Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało, że będzie wnioskować o wydzielenie 10 miliardów euro z nowej unijnej perspektywy finansowej na lata 2028-2034. Pieniądze mają trafić wyłącznie na budowę systemów metra w polskich miastach – nie na kolej regionalną ani tramwaje.
Ministerstwo Finansów zadeklarowało zabezpieczenie krajowego wkładu własnego. Dodatkowe wsparcie może też przyjść od Ministerstwa Obrony Narodowej, które zauważyło, że tunele metra mogą służyć jako schrony dla ludności.
Łódź może skorzystać na nowych zasadach
Uczestnicy spotkania mówili o konieczności uproszczenia procedur administracyjnych przy tego typu inwestycjach. Wiceprezydent Krakowa Stanisław Mazur zapowiedział, że miasto pracuje nad pomysłem finansowania, który mogłaby wykorzystać też inne polskie miasta planujące budowę metra.
To otwiera drzwi dla Łodzi. Jeśli rząd stworzy szybką ścieżkę proceduralną i unijne miliardy trafią nie tylko do Krakowa, łódzki projekt mógłby zyskać nowe życie. Miasto zmaga się z kosztami wysiedlenia ponad 280 mieszkańców, którzy od ponad roku mieszkają w hotelach opłacanych przez wykonawcę robót.
Metro jako odpowiedź na problemy komunikacyjne
Prezydent Krakowa przypomniał, że do jego miasta wjeżdża codziennie 250 tysięcy samochodów, a kierowcy tracą rocznie nawet 100 godzin w korkach. Podobne problemy dotykają innych dużych polskich miast.
Kraków chce ogłosić przetarg na pierwszą linię metra jeszcze w 2026 roku. Linia ma liczyć 23 kilometry. Do budowy przymierzają się firmy Samsung i Gülermak, a tabor chcą dostarczyć Hitachi i Skoda.
Polska wyprzedziła niedawno Hiszpanię pod względem PKB per capita przy uwzględnieniu siły nabywczej. W Hiszpanii działa już dziewięć systemów metra. Rząd wyciąga z tego wniosek, że czas nadrobić zaległości.
